วันอังคารที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2555

Alkadienes

สารประกอบอัลคาไดอีน (Alkadienes)
1.บทนำ
- เป็นสารประกอบที่มีพันธะคู่ 2 ต่ำแหน่งภายในสายโมเลกุล
 - คุณสมบัติคล้ายกับอัลคีน
2.การเรียกชื่อ 
                การเรียกชื่อคล้ายกับอัลคีน แต่ลงท้ายด้วย diene แล้วใช้ตัวเลขแทนตำแหน่งของพันธะคู่ใส่หน้าชื่อด้วยเสมอ
                             

3.
การเตรียมสามประกอบอัลคาไดอีน
 (Synthesis of alkadienes)
                3.1. Dehydration of diols
                 เตรียมโดยต้มสารประกอบที่มี OH 2 ต่ำแหน่ง กับกรดแก่ ทำให้ OH หลุดเกิดพันธะคู่
                3.2. Dehylohalogenation of isolated dihalide

                
 เตรียมโดยใช้ isolated dihalide ต้มกับ alcohol กำจัด halogen เกิดเป็นพันธะคู่ทั้ง 2 ต่ำแหน่ง 
               3.3. Polymerization reaction of Alkadiene
                  เมื่อนำโมเลกุลของ alkadiene มาจะเกิดเป็น polymer ได้

Alkynes


สารประกอบอัลไคน์ (Alkynes)

1.บทนำ
- เป็นสารประกอบ”ฮโดรคาร์บอนที่มีพันธะสาม 1 พันธะ
             -
 สารประกอบอัลไคน์ที่เล็กทุด คือ อะเซทิลีน (Acetylene) มีสูตรโครงสร้างเป็นเส้นตรง

2.การเรียกชื่อ
การเรียกชื่อเหมือนกับการเรียกของ Alkane และ Alkene โดยให้ตำแหน่งของพันธะสามอยู่ตำแหน่งที่น้อยที่สุด



3.สมบัติทางกายภาพ
 

-   มีขนาดเล็กสุดและจุดเดือด จุดหลอมเหลวต่ำสุด ยิ่งสารใหญ่มากขึ้น ค่าเหล่านี้ก็จะสูง  
    ตามไม่มีขั้วจึงไม่ละลายน้ำ แต่ละลายในตัวทำละลายอินทรีย์
-   จุดเดือกจุดหลอมเหลว ถ้าหาก C เท่ากัน    Alkyne > Alkane > Alkene

** ความหนาแน่นของ อิเล็กตรอน มีความแตกต่างกันมากระหว่างตำแหน่งพันธะสามกับตำแหน่งข้างเคียง จึงคล้ายๆว่ามีขั้ว ทำให้เกิดแรงระหว่างโมเลกุลที่แข็งแรงขึ้น Alkyne จึงมีจุดเดือดจุดหลอมเหลวที่มากขึ้น ส่วนAlkeneกับAlkaneนั้น เนื่องจากแรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลนั้น เป็นแรงลอนดอน จุดเดิอดจุดหลอมเหลวเพิ่มขึ้นตามมวล Alkaneจึงมีจุดเดอดจุดหลอมเหลวมากกว่าAlkene **



4.การเตรียมอัลไคน์ 
                                4.1. การเตรียมอะเซทิลีน
                                    เกิดจากปฎิกิริยาระหว่าง แคลเซียมคาร์ไบด์ กับ น้ำ
               


                                4.2. การเตรียมอัลไคน์ด้วยการกำจัดออก
เกิดจากปฎิกิริยาของ germinal dihalides หรือ vicinal dihalide ส่วนมากจะทำในเบสแก่

                                   4.3. การเตรียมจากปฎิกิริยาการขจัดออกของสารประกอบเตตระฮาโลเจน
ให้สารประกอบเตตระฮาโลเจนทำปฎิกิริยากับสังกะสี สังกะสีจะกำจัดฮาโลเจนออกหมด เกิดเป็นพันธะสาม

5. ปฎิกิริยาของอัลไคน์ (Reaction of alkynes)
                                5.1. Hydrogenation of alkynes
                                เป็นการเติม Hydrogen โดยมีโลหะเป็นตัวเร่งปฎิกิริยา
                               
        5.2. Synthesis of alkene
เป็นการเติม Hydrogen ลงใน alkyne โดยเหมือน Hydrogenation of alkyne เพียงทำให้ 
หยุดโดยใช้ Pd ใน BaSO₄ หรือ CaCO₃



        5.3. Halogenation of alkynes
                            เป็นการเติม Halogen ลงใน alkyne จะได้เตตระฮาโลเจนโดยไม่ต้องใช้แสงเป็นตัวเร่ง
            
                                    5.4. Oxidation reaction
                           สำหรับ alkyne จะเกิดได้ง่าย โดยใช้ สารละลายด่างทับทัมในเบสร้อยเป็นตัวออกซิไดส์                           จะได้ เกลือของกรดอินทรีย์ สามารถเปลี่ยนเป็นกรดอินทรีย์ได้เมื่อเติมกรดเจือจางลงไป
                           แต่หาก 
alkyne ที่เป้น terminal alkynes จะได้ carbondioxide ด้วย
 
                            5.5. Polymerization of acetylene
                         อะเซทิลีนในหลอดร้อนจะได้สารประกอบที่เป็นวง
        

Alkenes

สารประกอบอัลคีน (Alkenes)

1. บทนำ

สารประกอบอัลคีน คือ สารประกอบไฮโดรคาร์บอนที่มีพันธะไพอยู่ในโมเลกุล 1 เเห่ง 
สูตรอัลคีนโซ่เปิด : CnH2n
สูตรอัลคีนโซ่ปิด : CnH2n-2

2. การเรียกชื่อ

2.1 การเรียกชื่อสามัญ
ใช้เรียกสารประกอบอัลคีนตัวเล็กๆ ทำได้โดยเปลี่ยนคำลงท้าย-ane เป็น -ylene เช่น
2.2 การเรียกชื่อ IUPAC
ใช้หลักการเดียวกับการอ่านชื่อสารประกอบอัลเคน โดยเปลี่ยนคำลงท้ายเป็น-ene ให้ตำแหน่งพันธะคู่เป็นตัวเลขระบุตำแหน่งที่น้อยที่สุด แต่ถ้าเป็น cycloalkenes ตำแหน่งของพันธะคู่จะเป็นตำแหน่งที่1เสมอ


* หมู่Alkenylที่พบบ่อย เช่น 
2.2.1 การแทนที่ไฮโดรเจนด้วยหมู่ alkyl 2หมู่
การแทนที่ลักษณะนี้จะมองในรูปแบบของสารประกอบที่เป็นอนุพันธ์ของ Ethylene ซึ่งก่อให้เกิด ไอโซเมอร์เชิงเรขาคณิต (Geometrical Isomer)ซึ่งมีการเรียกชื่อในระบบ cis- และ trans-
การอ่านชื่อ

 3. สมบัติทางกายภาพ

-สารประกอบอัลคีนที่มีคาร์บอนน้อยกว่า5อะตอม จะระเหยง่ายที่อุณหภูมิห้อง
-สารประกอบอัลคีนจะละลายน้ำได้ในตัวทำละลายอินทรีย์
-จุดเดือดจุดหลอมเหลว มากกว่า สารประกอบอัลเคน

ความเสถียร

4. การเตรียมสารประกอบอัลคีน

4.1 Dehydrohalogenation of Alkylhalides by alc. KOH

4.2 Dehydration of Alcohols
4.3 Reduction of Alkynes
5. ปฏิกิริยาของสารประกอบอัลคีน

5.1 Addition Reaction of Alkenes

        5.1.1 Halogenation of Alkenes

        5.1.2 Hydrogenation of  Alkenes
         5.1.3 Hydrohalogination of Alkenes(Markovnikov's Rule)
*** ไฮโดรเจนจะเข้าที่ตำแหน่งที่มีไฮโดรเจนมากอะตอม ส่วนอะตอมของฮาโลเจนจะเข้าอีกข้างหนึ่ง ***

          5.1.4 Hydration of Alkenes


5.2 Hydroxylation of Alkenes(Oxidation reaction/Glycol formation reaction)


5.3 Ozonolysis of Alkenes

*** จะเป็นaldehyde หรือ ketone ดูที่อัลคีนมีลักษณะอย่างไร ***

5.4 Polymerization

Alkanes

สารประกอบอัลเคน (Alkanes)

1. บทนำ

อัลเคนเป็นสารประกอบไฮโดรคาร์บอนที่มีสูตรทั่วไปเป็น CnH2n+2สำหรับอัลเคนที่เป็นโซ่เปิด และ CnH2nสำหรับ
อัลเคนที่เป็นโซ่ปิด
(อัลคิล:Alkyl: R อัลเคนที่เอาHออก1อะตอม เป็นแขนว่างไว้สำหรับเชื่อมพันธะกับสารอื่นๆ)

2. การเรียกชื่อ
การเรียกชื่อสารประกอบอัลเคนนั้น จะเรียกได้2ประเภทคือ ชื่อสามัญและชื่อ IUPAC ซึ่งชื่อIUPACนั้นจะเป็นชื่อที่ยอมรับกันทั่วไป

ก่อนอื่นต้องรู้จักชื่อบ่งบอกจำนวนคาร์บอนในแต่ละโมเลกุลก่อน
C-1  =  Meth-
C-2  =  Eth-
C-3  =  Prop-
C-4  =  But-
C-5  =  Pent-
C-6  =  Hex-
C-7  =  Hept-
C-8  =  Oct-
C-9  =  Non-
C-10=  Dec- 

2.1 ชื่อสามัญ

นักเคมีนิยมตั้งขึ้นเพื่อใช้เรียกสารที่มีสูตรโครงสร้างไม่ซับซ้อน และเป็นโครงสร้างเล็กๆ โดยบ่งบอกถึงลักษณะการจัดเรียงอะตอมของคาร์บอนในลักษณะที่เป็น Structural isomers
normal pentane


isopentane
neopentane

2.2 การเรียกชื่อหมู่อัลคิล

หมู่อัลคิลคือหมู่ที่เกาะกับโซ่หลักทำใ้ห้เกิดเป็นแขนงขึ้น
ข้อตกลง : 1. คำนำหน้า n- ย่อมาจาก normal คือหมู่อัลคิลที่เป็นโซ่ตรง
                 2. คำนำหน้า iso- ใช้กับหมู่อัลคิลที่มีmethylเกาะอยู่ที่คาร์บอนตัวรองสุดท้าย นับจากปลายที่ห่าง                    
                      จากปลายที่จะไปเชื่อมกับโซ่หลัก 
               3. คำนำหน้า sec- ย่อมาจาก secondary ใช้กับหมู่อัลคิลที่มีจุดต่อ ณ ตำแหน่งที่เป็นคาร์บอนทุติยภูมิ
               4. คำนำหน้า tert- ย่อมาจาก tertiary ใช้กับหมู่อัลคิลที่มีจุดต่อ ณ ตำแหน่งที่เป็นคาร์บอนตติยภูมิ

2.3 การเรียกชื่อ IUPAC

1. นับจำนวนคาร์บอนที่ติดต่อกันยาวที่สุดเป็นโซ่หลัก ที่เหลือเป็นหมู่อัลคิล
2. ตำแหน่งโซ่หลักเริ่มต้นจากด้านที่หมู่อัลคิลมาเกาะก่อน
3. บอกตำแหน่งพร้อมชื่อหมู่อัลคิลที่มาเกาะหน้าชื่อโซ่หลัก โดยระหว่างเลขกับเลขใช้เครื่องหมาย , ส่วนเลขกับอักษรใช้เครื่องหมาย -
4. เมื่อมีหมู่อัลคิลมาเกาะที่โซ่หลักมากกว่า1หมู่ ให้เรียกชื่อโดยเรียงลำดับอักษรภาษาอังกฤษ
    เพิ่มเติม : mono , di , tri , ... ไม่นับเรียงอักษร
                  sec-,tret-,n-,... ไม่นับเรียงอักษร
                  iso-,neo-,cyclo- นับเรียงอักษร
5. ถ้ามีหมู่อัลคิลมาเกาะมากกว่า1หมู่ ที่คาร์บอนอะตอมเดียวกัน ให้บอกลำดับเลขนั้นซ้ำ
6. เมื่อมีอัลคิลชนิดเดียวกันมาเกาะที่โซ่หลักเดียกันให้ใช้คำนำหน้าว่า di.tri.tetra บอกจำนวนที่หมู่อัลคิลเหมือนกัน 
7. ในกรณีที่โซ่หลักเลือกได้มากกว่า1ทาง ซึ่งมีจำนวนคาร์บอนเท่ากัน ให้เลือกโซ่หลักที่มีหมู่อัลคิลมาเกาะมากที่สุด
8. ในกรณีที่หมู่อัลคิลห่างจากปลายโซ่เท่าๆกัน ให้เลือกตำแหน่งที่มีผลรวมของเลขทั้งหมดน้อยที่สุึด
9. ถ้าหากมีหมู่ฮาโลเจนมาเกาะ ให้เรียกหมู่ฮาโลเจนนั้นก่อน  

ตัวอย่าง
อ่านชื่อว่า 2,2,4 - trimethypentane

3. สมบัติทางกายภาพ

อัลเคนเป็นสารประกอบที่ไม่มีขั้ว ยึดเหนี่ยวกันด้วยแรงลอนดอน 
ที่อุญหภูมิห้อง และ ความดัน1บรรยากาศ

C1-C4เป็นก๊าซ
C5-C17เป็นของเหลว
C18-ขึ้นไปเป็นของแข็ง

3.1 จุดเดือดและจุดหลอมเหลว  : 1. จุดเดือดและจุดหลอมเหลวขึ้นตามมวลโมเลกุล
                                            2. ถ้ามีมวลโมเลกุลเท่ากัน จะดูที่โครงสร้างโดยที่จุดเดือดจุดหลอมเหลว                                                        
                                            ของอัลเคนโซ่ตรงจะมากกว่าจุดเดือดจุดหลอมเหลวของอัลเคนโซ่กิ่ง

3.2 ความหนาแน่น : อัลเคนทุกตัวมีความหนานแน่นน้อยที่สุดในจำพวกโมเลกุลสารอินทรีย์ ทำให้ลอยน้ำได้

3.3 การละลาย : อัลเคนไม่ละลายน้ำ เพราะเป็นโมเลกุลไม่มีขั้ว อัลเคนที่เป็นของเหลวจะละลายด้วยกันเอง                          
                           ตัวทำละลายส่วนใหญ่คือ Benzene , CCl4เป็นต้น

4. การเตรียมสารประกอบอัลเคน

4.1 Hydrogenation of Alkenes or Alkynes
4.2 Hydrogenation of Alkylhalides
5. ปฏิกิริยาของสารประกอบอัลเคน

5.1 Halogenation of Alkanes(ปฏิกิริยาฟอกจางสี) : แทนที่Hด้วยหมู่7


5.2 Combustion reaction : การสันดาป(ระเบิดด้วยออกซิเจน)

R-H  +  O2มากเกินพอ  -----> CO2  +  H2O
R-H  +  O2 ไม่พอ        -----> CO + H2O + CO2 + C


6.สารประกอบไซโคลอัลเคน
6.1 การเรียกชื่อ
ใช้หลักเกณฑ์เดียวกับโซ่ตรงแต่ต้องมีคำว่า Cyclo นำหน้าโซ่หลัก (หากมีโซ่ตรงยาวกว่าโซ่ปิด โซ่ปิดจะกลายเป็นกิ่ง) ส่วนการนับกิ่งถ้ามีเพียงกิ่งเดียว ไม่ต้องมีเลข 1 หน้าหมู่อัลคิลเพราะจะเป็นที่รู้ว่ากันว่าเป็นตำแหน่งที่ 1 การให้ตำแหน่งหมู่อัลคิลนั้น จะให้ตำแหน่งโดยผลรวมของตำแหน่งต้องน้อยที่สุด

ตัวอย่าง
6.2 ปฎิกิริยาของสารประกอบไซโคลอัลเคน


ในวงขนาดเล็ก เช่น cyclopropane จะมีความเครียดภายในสูง สามารถเกิดปฎิกิริยาได้โดยการแตกวง แต่หากวงใหญ่ขึ้น ความเครียดภายในลดลง การเกิดปฎิกิริยาจึงเป็นไปได้ยากกว่า การเกิดปฎิกิริยาแบบแทนที่ โดยใช้พลังงานความร้อนหรือแสงเป็นตัวเร่ง

Organic Chemistry 2

  3. สูตรโครงสร้างกับสมบัติทางกายภาพ
          - จุดหลอมเหลวและจุดเดือด ขึ้นตามมวล และแรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุล

พันธะไฮโดรเจน > ไดโพล-ไดโพล > ลอนดอน
เรียงลำดับความแข็งแรงของพันธะ
                 จุดหลอมเหลว : ของแข็งกับของเหลวอยู่ร่วมกันอย่างสมมูล
                 จุดเดือด : ของเหลวมีความดันไอเท่ากับความดันบรรยากาศ (เป็นการทำลายแรงยึดเหนี่ยว   ระหว่างโมเลกุล)
          - การละลาย ขึ้นอยู่กับสภาพขั้ว สารที่มีขั้วละลายได้ดีในสารที่มีขั้ว ส่วนสารที่ไม่มีขั้วก็จะละลายได้ดีในสารที่ไม่มีขั้ว
            นอกจากนี้ การดูจากแรงที่เกิดขึ้นระหว่างตัวทำละลายและตัวถูกละลาย เมื่อละลายแล้ว ก็สามารถบอกได้ว่าการละลายเป็นอย่างไร
            หากว่าเกิดพันธะไฮโดรเจน แสดงว่าเกิดการละลายได้ดีมาก
            หากว่าเกิดแรงไดโพล-ไดโพล สารละลายได้ดี
            หากว่าเกิดแรงลอนดอน สารจะละลายได้เพียงบางส่วน

     4. ไอโซเมอริซึม - สารที่มีสูตรโมเลกุลเหมือนกัน แต่โครงสร้างต่างกัน ทำให้สมบัติของสารแตกต่างกันด้วย แบ่งได้เป็น
          4.1 Structural Isomer : สูตรโมเลกุลเหมือนกัน แต่โครงสร้างต่างกัน
          4.2 Stereo Isomer : สูตรโมเลกุลและโครงสร้างเหมือนกัน แต่ตำแหน่งการจัดเรียงอะตอมต่างกัน

     5. ประเภทของสารประกอบไฮโดรคาร์บอน
          5.1 ใช้ลักษณะของปฏิกิริยาเป็นเกณฑ์ แบ่งระหว่างสารประกอบพันธะเดี่ยว และสารประกอบพันธะคู่หรือสาม
          5.2 ใช้โครงสร้างเป็นเกณฑ์
               - Aliphatic Hydrocarbon แบ่งได้อีกเป็น branch และ chain
               - Alicyclic Hydrocarbon คาร์บอนโซ่ปิด
               - Aromatic Hydrocarbon คาร์บอนโซ่ปิดที่เสถียร เนื่องจากเกิดการรีโซแนนซ์ได้
               - Heterocyclic คาร์บอนเป็นวง และมีธาตุอื่นๆอยู่ด้วย
          5.3 ใช้หมู่ฟังก์ชันเป็นเกณฑ์
               - มีออกซิเจนเป็นองค์ประกอบ ได้แก่ แอลกอฮอล์ กรดอินทรีย์ แอลดีไฮด์ คีโตน และเอสเทอร์
               - มีไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบ ได้แก่ เอมีน
               - มีออกซิเจนและไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบ ได้แก่ เอไมด์
               - มีธาตุฮาโลเจนเป็นองค์ประกอบ ได้แก่ สารประกอบฮาโลเจน

     6. ปฏิกิริยาของสารประกอบอินทรีย์
          6.1 ประเภทของปฏิกิริยาในเคมีอินทรีย์
                - ปฏิกิริยาการแทนที่ - ในสารประกอบคาร์บอนที่อิ่มตัว
                - ปฏิกิริยาการเติม - ในสารประกอบคาร์บอนที่ไม่อิ่มตัว
                - ปฏิกิริยาการขจัดออก - เอาอะตอมออกจากโมเลกุล
                - ปฏิกิริยาการจัดเรียงตัวใหม่ - เรียงตัวใหม่ แต่ยังมีสูตรโมเลกุลเหมือนเดิม
                - ปฏิกิริยาพอลิเมอไรเซชัน - สารประกอบคาร์บอนจะใหญ่ขึ้น มีหมู่ที่ซ้ำๆกันในสารประกอบ
                - ปฏิกิริยาการแตกตัว - จากโมเลกุลใหญ่ --> โมเลกุลเล็ก
          6.2 การสร้างและทำลายพันธะ
                - การสร้างพันธะ แบ่งได้เป็น
                     1. อะตอมสองอะตอม ใช้อิเล็กตรอนอะตอมละ 1 ในการสร้างพันธะโคเวเลนต์
                     2. อะตอมหนึ่งให้สองอิเล็กตรอนกับอีกอะตอมหนึ่ง แล้วสร้างเป็นพันธะโคเวเลนต์ขึ้น
                - การทำลายพันธะ แบ่งได้เป็น
                     1. เมื่อทำลายพันธะแล้ว อะตอมทั้งสองจะได้รับอิเล็กตรอนคืน อะตอมละ 1 อิเล็กตรอน เรียนอะตอมที่หลุดอย่างนี้ว่า อนุมูลอิสระ
                     2. หลังจากทำลายพันธะ จะมีอะตอมหนึ่งที่ได้รับอิเล็กตรอนไป 2 อิเล็กตรอน เกิดเป็นอนุมูลประจุบวก และอนุมูลประจุลบ
           6.3 สารมัธยันตร์ที่พบในเคมีอินทรีย์
               แบ่งเป็น 4 แบบ คือ คาร์บอนแรดิคัล คาร์โบแคทไอออน คาร์โบแอนไอออน และคาร์บีน
                    คาร์บอนแรดิคัล - ขาดแคลนอิเล็กตรอน สามารถให้อิเล็กตรอนได้ดีกว่าไฮโดรเจน ความเสถียรของคาร์บอนแรดิคัล แปรผันตรงกับจำนวนหมู่อัลคิล
                    คาร์โบแคทไอออน - เป็นสารมัธยันตร์ที่ขาดแคลนอิเล็กตรอน ยิ่งมีหมู่อัลคิลมากขึ้น ความเสถียรของคาร์โบแคทไอออนก็มากขึ้น เช่นเดียวกับคาร์บอนแรดิคัล
                    คาร์โบแอนไอออน - เป็นสารมัธยันตร์ที่มีอิเล็กตรอน ถ้ามีหมู่อัลคิลเพิ่มขึ้น จะทำให้คาร์โบแอนไอออนมีความเสถียรน้อยลง
          6.4 ผลที่เกิดจากการเหนี่ยวนำ
               การเหนี่ยวนำ มีผลต่อปัจจัยต่างๆของสารอินทรีย์ เช่น ความเป็นขั้ว ความว่องไวของปฏิกิริยา ความเสถียรของสารมัธยันตร์ ความเป็นกรด-เบสของสาร เป็นต้น
          6.5 การเกิดปรากฏการณ์เรโซแนนซ์
               การที่อิเล็กตรอนไพ หรืออิเล็กตรอนคู่โดดเดี่ยวผ่านพันธะไพ เรียกการเคลื่อนที่ของอิ
เล็กตรอนว่า ดีโลคัลไลเซชัน ผลของการเกิดเรโซแนนซ์ จะทำให้โมเลกุลมีพลังงานต่ำ และเสถียรขึ้น